Tháng đầu tiên ở căn biệt thự 'trọn gói' và những sai lầm tôi muốn bạn tránh
Buổi tối hôm đó về ở căn nhà mới, tôi nghe thấy tiếng nước rỉ rả phía sau vách khi bật máy bơm. Tôi vớ lấy đèn pin, tính sẽ tháo tấm ốp gỗ ra kiểm tra thì mới ngộ ra mình không hề nắm được van nước chính ở chỗ nào trong tổ ấm vừa bỏ ra 6 tỷ cho việc thi công. Điều đó nghe thật trớ trêu nhưng tôi từng tưởng mình nắm được mọi thứ vì trước đây tôi có thời gian kinh doanh vật liệu, vẫn tự nhủ kinh nghiệm cũ đủ dùng. Tính đến thời điểm này, tôi hiểu thấu rằng chọn hình thức trọn gói khác hẳn với việc được an tâm tuyệt đối. Khi bắt tay vào #keyword#, tôi học được một điều đau đớn: nhà thầu lo xong phần nhìn thấy, còn hệ thống ẩn bên trong lại là thứ quyết định tuổi thọ ngôi nhà. Tôi viết bài này chẳng phải để than vãn, mà muốn bạn đừng dẫm vào vết xe đổ.
Tôi tưởng mình hiểu nhưng thực ra chỉ nắm phần nhìn thấy
Hồi mới ký hợp đồng, tôi đặt niềm tin tuyệt đối vào nhà thầu vì nghĩ mình đã trả đủ tiền. Cả tháng tôi chỉ lên xem vài lần, vẫn bảo với vợ rằng họ chuyên nghiệp hơn mình nhiều. Rồi một ngày tôi nảy ra ý định kiểm tra mấy hạng mục ẩn như hệ thống dây điện. Tôi chui lên trần thạch cao ở nhà vệ sinh thì đơ người: ống nước chẳng có giá đỡ gì mà chỉ buộc bằng dây rút nhựa neo vào khung xương. Điều tất yếu xảy ra: mỗi lần mở vòi, tiếng động vang khắp trần nghe rất khó chịu. Tôi gọi điện cho giám sát, họ cãi rằng 'từ trước giờ vẫn làm thế, có sao đâu'. Nhưng tôi biết nếu chẳng có gì cố định, mối nối sẽ bị lỏng trong vòng vài năm. Thứ tôi hiểu ra là đừng bao giờ tin tuyệt đối vào nhà thầu.
Cái giá của việc 'khoán trắng' là tôi mất quyền kiểm soát từng milimet
Với hình thức khoán trắng, phần lớn mọi người thường giao luôn trách nhiệm giám sát cho bên thi công. Tôi từng nghĩ cần gì giám sát khi họ có trách nhiệm. Thế nhưng tôi bắt gặp phòng ngủ chính chỉ có 4 ổ trong khi thiết kế ghi 6 so với bản thiết kế. Nghe giải thích tôi mới hiểu, nhà thầu cắt giảm chi phí chẳng thèm xin ý kiến. Họ tiết kiệm được khoảng 8 triệu chi phí đi dây. Nghe thì ít nhưng hậu quả tôi gánh đắt đỏ một cách phi lý. Tôi gọi một đội thợ điện riêng khoan tường, thi công lại từ đầu rồi sơn phủ lại để thêm 2 ổ cắm. Cuối cùng tôi bỏ ra 18 triệu và kéo dài thêm 12 ngày trong khi giá trị thật sự chỉ vài triệu. Điều đó dạy tôi một nguyên tắc sống còn: nhà thầu luôn có lý do để cắt giảm, còn mình, nếu không để ý thì bản vẽ chỉ là chuyện trang trí.
Những ngày ở cùng căn nhà để tôi học cách 'đọc' công trình của chính mình
Sau bàn giao, tôi bắt đầu một việc kỳ lạ: tự vẽ lại bản đồ kỹ thuật cho từng phòng trong biệt thự. thi công nội thất biệt thự hiện đại lấy cuốn sổ và ghi chép tỉ mỉ vị trí các van ở nhà vệ sinh, hộp kỹ thuật và đường dây di chuyển theo từng khu vực. Tôi tháo từng hộp kiểm tra ở tầng hầm, soi đèn pin vào mọi vết nứt để tìm vết thấm, rồi lấy bút dạ ghi chú những vị trí nhạy cảm. Một hôm, tôi phát hiện lớp chống thấm ban công bị bong một vùng khá lớn. Tôi nhờ họ về sửa, họ làm qua loa và phủ thêm một lớp vữa giấu biến khuyết điểm. May mà tôi quay phim lại khi mới phát hiện. Tôi dùng chính đoạn video ra đối chất, thế là họ buộc phải xử lý đúng cách. Qua lần đó, tôi nghiệm ra: căn biệt thự không phải cục bê tông vô tri và không ai có thể thay mình làm điều đó.
Lời khuyên cho ai chuẩn bị ký hợp đồng trọn gói: hãy đòi 'nhật ký thi công' từng ngày
Nếu bạn có dự định ký hợp đồng trọn gói, tôi có một lời khuyên: bắt buộc phải đòi cho bằng được nhật ký thi công từng ngày. Tôi không có ý nói mấy quyển sổ viết nguệch ngoạc mà là hình ảnh thực tế ghi lại mỗi buổi, chỉ rõ từng nhân công phụ trách và nhãn hiệu vật liệu rõ ràng. Điều tôi ước mình làm sớm hơn, và tôi muốn bạn nghe từ bây giờ. Sau khi rút kinh nghiệm, tôi tự áp dụng cho vài hạng mục quan trọng khu vực sàn bếp và khu vệ sinh tầng trệt khi họ làm lớp chống thấm. Vì có hình ảnh lưu lại tôi nhìn thấy được chỗ nối ống nước nóng ren bị hỏng khi chưa bị lấp đi, nhờ đó tránh được một vụ vỡ ống nghiêm trọng mà nếu xảy ra thì tiền hư hại không đếm xuể. Điều cuối tôi muốn nói, đừng để chữ 'trọn gói' ru ngủ, vì thật ra, chính bạn là người phải chịu mọi hậu quả, chẳng phải đội thi công. Sau tất cả, ngôi nhà của tôi vẫn đứng vững và tôi đã hiểu nó hơn cả người thiết kế ban đầu. Còn việc của bạn, bạn muốn làm chủ ngôi nhà của mình từ hôm nay? Cứ bắt đầu bằng cách đòi xem nhật ký thi công và nó xứng đáng với từng đồng bạn trả.