Căn biệt thự 8 tỷ của tôi gần như 'chết lâm sàng' vì tin lời nhà thầu hứa hẹn
```json “title”: “Sau 3 lần làm trọn gói, tôi nghiệm ra sự thật đắng ngắt về nội thất biệt thự”, “body”: “
Tháng 3 năm 2023, tôi chốt một hợp đồng thi công nội thất trọn gói trị giá 3,7 tỷ với một đơn vị có tiếng tại quận 7. Sau 4 tháng, tôi choáng váng khi thấy tường vách thạch cao nứt chân chim khắp mọi nơi, trong khi tủ bếp lại tỏa ra thứ mùi hóa chất khiến cả nhà không ai dám vào bếp. Để xử lý, tôi đành thuê một nhà thầu khác phá bỏ hết hệ tủ và vách rồi thi công lại từ đầu, đội thêm chi phí 400 triệu. Ngồi tính lại, đây là lần thứ hai tôi dính phải kiểu 'trọn gói' đầy tai hại. Chỉ tính riêng tiền làm sai rồi làm lại từ 2021 đến nay, tôi đã thiệt hại gần 1,2 tỷ đồng. Bài viết này không phải để kể khổ. Điều tôi muốn làm ở đây là chỉ ra những điểm mù mà các nhà thầu tuyệt đối im lặng, để hành trình #keyword# của bạn bớt gian nan hơn tôi ngày trước.
Trọn gói nhưng phần nào cũng 'trọn' theo cách riêng của nhà thầu
Hiểu một cách thẳng thắn, cụm từ 'trọn gói' thực chất ôm hết mọi kẽ hở để nhà thầu lách luật, còn gia chủ là người chịu mọi khoản phát sinh. Lần thi công đầu tiên, bản hợp đồng của tôi ghi vỏn vẹn mấy chữ 'vật liệu cao cấp'. Vậy là họ vô tư thay thế toàn bộ ván MDF An Cường bằng gỗ công nghiệp trôi nổi, loại keo thi công cũng thuộc hạng bình dân. Tổng kết sau ba lần làm, tôi tự rút ra một bảng đối chiếu chi phí khá thú vị. Lần thứ nhất, hợp đồng gốc 2,8 tỷ nhưng tiền phát sinh ngoài dự kiến lên tới 560 triệu. Lần thứ hai, bản hợp đồng 3,7 tỷ kéo theo 740 triệu phát sinh. Con số phát sinh trung bình luôn dao động quanh ngưỡng 20%, một tỷ lệ không thể coi là nhỏ. Cái lý mà họ đưa ra lần nào cũng y hệt nhau, 'công trình lớn, bản vẽ ban đầu khó mà lường trước hết được'. Nhưng tôi biết thừa, nếu ngay từ đầu họ chịu khó ngồi xuống bóc tách từng đầu mục vật liệu với mã số cụ thể, thì 20% ấy đã không bao giờ xuất hiện.
Ngày nghiệm thu tôi mới biết mình đã bỏ qua 5 vị trí 'tử huyệt' mà nhà thầu không bao giờ nhắc
Trong buổi nghiệm thu lần hai, tôi rảo bước khắp căn nhà cùng một giám sát viên độc lập. Anh bạn giám định gõ tay vào 5 vị trí mà nhà thầu nào cũng cố tình lờ đi — và tôi chợt hiểu ra mọi chuyện. Góc khuất dưới cầu thang là nơi đầu tiên. Họ ốp ván trang trí che đi phần khung xương còn nguyên bavia, không xử lý chống mối mọt, sáu tháng sau tôi phải đục ra vì mối đã làm tổ. Điểm tiếp theo được chỉ ra là phần chân tường ngay sát buồng tắm. Loại keo trét mạch họ dùng thuộc hàng rẻ tiền nhất, nên nước cứ thấm ngược từ bên trong bức tường ra. Trận mưa lớn đầu mùa đã làm lộ ra các vệt loang lổ ẩm mốc trên mảng tường ngay phía sau bồn tắm. Muốn xử lý tận gốc, tôi đành phá bỏ toàn bộ mảng gạch ốp, phủ kín lớp chống thấm rồi ốp mới lại, tổng thiệt hại 65 triệu. thi công nội thất biệt thự tân cổ điển thứ ba ông nhấn mạnh là đường giao giữa trần thạch cao với dầm bê tông. Đúng chuẩn kỹ thuật là phải dùng thanh chống co giãn và băng keo lưới, nhưng họ dùng cách nối trực tiếp rồi trát qua loa một lớp bột. Đến tháng thứ ba, đường nứt ngang loằng ngoằng đã ngoằn ngoèo khắp trần phòng khách. Kế đến là khe giãn nở của sàn gỗ. Sàn gỗ ép luôn yêu cầu một khe hở 8-10mm sát chân tường để co giãn; vậy mà họ đặt khít như in, hậu quả là khi thời tiết nóng nực, sàn giãn nở cong vênh khiến bụi bẩn lọt hết vào khe. Điểm chí mạng thứ năm, cũng là nơi nguy hiểm nhất, chính là aptomat khu vực tủ bếp. Cách họ đấu điện cho các thiết bị âm tủ là nối chuỗi quá tải, nên aptomat cứ nhảy suốt, có ngày còn thấy khói bốc lên từ tủ điện. Tôi gọi thợ điện sang kiểm tra, họ lắc đầu bảo phải kéo lại toàn bộ đường dây, thay aptomat mới, chi phí 28 triệu. Năm vị trí ấy, nếu nhà thầu chịu làm đúng quy trình, thì tôi đã tiết kiệm được hơn 130 triệu tiền sửa chữa.
Bài toán 'trọn gói' thực ra là phép cộng của hàng trăm lựa chọn nhỏ mà tôi phải tự quyết
Nhiều người nghĩ làm trọn gói là giao phó toàn bộ, nhưng trải nghiệm của tôi khác hẳn. Lần thi công thứ hai, nhà thầu đưa cho tôi một cuốn catalogue dày đúng 300 trang, rồi yêu cầu tôi mỗi tối phải lựa chọn tối thiểu 20 đến 30 chủng loại vật liệu, từ gạch ốp lát, hệ thống đèn, phụ kiện tay nắm cho tới các phụ kiện nhà tắm. Lúc đó tôi mới ngộ ra, 'trọn gói' không có nghĩa là họ lo hết, mà là họ 'trọn' phần thi công, còn phần chọn lựa thì chất hết lên đầu tôi. Rút kinh nghiệm từ sai lầm đầu tiên, tôi soạn một bảng kiểm tra gồm 47 hạng mục buộc nhà thầu phải xác nhận bằng văn bản. Nhờ có bảng theo dõi đó, mức phát sinh trong lần thi công thứ hai giảm hẳn 15%. Nghe thì nghịch lý, nhưng càng làm 'trọn gói', bạn lại càng phải tham gia sâu hơn. Vì một khi bạn không đưa ra lựa chọn, họ sẽ tự quyết theo chiều hướng có lợi cho ngân sách của họ, chứ tuyệt đối không nghĩ đến chất lượng của bạn. Trung bình tôi mất 3 tiếng đồng hồ mỗi tối trong suốt 2 tháng ròng chỉ để lựa gạch, lựa đèn, lựa vòi nước và chọn cả từng cái tay nắm cửa. Mệt, nhưng đó là cái giá phải trả nếu muốn giữ được chất lượng.
Lần thứ ba tôi hiểu phải chơi chung luật chơi với nhà thầu chứ không phải giao phó mù quáng
Vì đã ôm hận hai lần, nên khi bước vào lần thi công thứ ba tôi chọn một luật chơi hoàn toàn mới. Thay vì nghe những cam kết suông, tôi buộc nhà thầu ghi rõ từng định mức vật liệu vào phụ lục của hợp đồng. thi công nội thất biệt thự trọn gói chủ động thuê một giám sát độc lập, người này có mặt tại công trường mỗi ngày từ 7h30 sáng đến 5h chiều. Không chỉ vậy, tôi còn yêu cầu đội thi công chụp ảnh 360 độ tại đúng 12 mốc thời gian khác nhau, từ ngày bắt đầu đến ngày bàn giao. Mỗi tháng tôi chi 3.500.000 đồng để trả lương cho người giám sát làm việc độc lập, không dính dáng gì đến nhà thầu. Nếu đem so với khoản tiền hàng trăm triệu có thể bốc hơi vì làm hỏng, thì chi phí này quá rẻ, chẳng đáng để bận tâm. Kết cục của lần thi công thứ ba khiến chính tôi cũng phải ngạc nhiên. Thời gian thi công rơi vào 5 tháng 12 ngày, chi phí phát sinh cuối cùng chỉ vỏn vẹn 2.3%, một con số gần như nằm trong biên độ kỹ thuật. Điều đáng quý nhất là sự minh bạch trong mối quan hệ giữa tôi và đội thợ, thứ mà hai lần trước tôi chưa từng có được. Một khi bạn trực tiếp theo dõi họ làm việc hằng ngày, bạn sẽ thấu hiểu khó khăn của họ và tìm cách hỗ trợ kịp thời, thay vì để họ tự bơi rồi đổ lỗi cho nhau. Nếu bạn đang đứng trước quyết định làm trọn gói, hãy nhớ rằng bạn không thể mua sự an tâm bằng một chữ ký khô khan. Bạn buộc phải hy sinh thời gian, phải biết đọc qua bản vẽ, phải thuộc lòng vài thuật ngữ vật liệu cơ bản, và tối thiểu một lần đặt chân đến phân xưởng để xem họ gia công đồ đạc của bạn. Hãy coi nhà thầu như một đối tác, không phải một ông bố nuông chiều bạn